မိသားစု နာမည်

မင်းနာမည် ဘယ်လိုခေါ်လဲ။
ငြိမ်းချမ်း။
မိသားစု နာမည်ကော။ (family name)
မရှိဘူး။
တကယ်…
တကယ်ပေါ့။
ငါတို့ တိုင်းပြည်ကလူတွေ မှာ မိသားစု နာမည် မရှိဘူး။ (family name)

အဲဒါပါပဲ။ မိသားစု နာမည် မရှိလို့ မင်းတို့ ယောက်ျား မိန်းမယူရင် အမျိုးတော် မတော် ဘယ်လို ခွဲကြလဲ ဆိုတာ မေးခံရတာလည်း အကြိမ်ပေါင်းမနည်းပါဘူး။ ငါတို့ ဒီလို ပဲ သိတာပေါ့ လို့ ဖြေခဲ့ရ ပေါင်းလည်း မနည်းပါဘူး။ အနောက်တိုင်း ထုံးစံ၊ တရုတ် ထုံးစံ၊ အိန္ဒိယ ထုံးစံ တွေ အရ မင်္ဂလာဆောင်ပြီးရင် မိန်းမ ရဲ့ မိသားစု နာမည် ကို ဖြုတ်ပြီး ယောက်ျားဘက်က မိသားစု နာမည်ကို ယူကြတာ ထုံးစံပါ။ ဥပမာ ဂျွန် စမစ် (John Smith) (John= first name (or given name) , Smith= family name or last name or surname) ဆိုတဲ့ ယောက်ျား ကို ယူတဲ့ မိန်းမဟာ သူရဲ့ မိသားစု နာမည် ကို ဖြုတ်ပြီး စမစ် (Smith) နဲ့ အစားထိုးပါတယ်။ နောင် သူတို့ နှစ်ဦးက ပေါက်ဖွားလာတဲ့ ခလေး တွေကို ယောက်ျားဘက် က မိသားစု နာမည် ကိုသာ ပေးကြ၊ ယူကြတာများပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ မြေရှင် ပဒေသရာဇ် ခေတ်တွေ မှာဆိုရင် အဲဒီ မိသားစု နာမည် တွေကလည်း သူတို့ ရဲ့ အလုပ်အကိုင် နဲ့ ဆက်နွယ်နေတတ်ကြပါတယ်။ ဥပမာ စမစ် (Smith) ဆိုရင် ဒီလူဟာ ပန်းပဲ ထုတဲ့ လူဖြစ်မယ်။ အဲဒီ မျိုးရိုးက ဆင်းသက်လာတယ် လို့ ယေဘူယျ နားလည် နိုင်ပါတယ်။ ယခု လက်ရှိမှာတော့ အဲဒီ ဓလေ့ ထုံးတမ်း တွေ ကို လိုက်နာတဲ့ သူတွေ ရှိသလို၊ မလိုက်နာတဲ့ သူတွေလည်း အများကြီး ရှိလာပါတယ်။ စမစ် (Smith) ပန်းပဲ ထုတဲ့ မျိုးရိုးက နေ ရှေ့နေ၊ ဆရာဝန်၊ ဆရာ၊ ဆရာမ စသည့်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ကြတဲ့ စမစ် (Smith) တွေလည်း အများကြီးပါ။

အဲဒီလို ရှေ့နာမည်၊ နောက်နာမည် (First name, Last name) ခွဲတဲ့ အပြင် ဇာတ်နိမ့် ဇာတ်မြင့် ခွဲထားပြီး အလုပ်အကိုင်တွေကိုပါ မျိုးရိုးအလိုက် သတ်မှတ်ထားခဲ့ဖူးတဲ့ အိန္ဒိယမှာ ဆိုရင် ယခုခေတ် ဥပဒေတွေ နဲ့ ထုတ်ပြန်ပြီး အဲဒီလို ခွဲခြားမှုတွေ တားမြစ်ထားရပါတယ်။ အဲဒီလို တားမြစ်ထားတာတောင်  ခွဲခြားမှုတွေ ဆက်လက် ရှင်သန်နေပါတယ်။ လူတစ်ယောက် ကို မြင်ဖူးစရာ မလို နာမည် ကြားလိုက်တာ နဲ့ ဟာ ဒီကောင် က ဘာမျိုးရိုး၊ဘယ် ဇာတ်က ဖြစ်ရမယ်။ ဒီကောင်တွေ မျိုးရိုးက ဘယ်လို အကျင့်ကောင်းတယ်၊ မကောင်းဘူး စတဲ့ တယူသန် အမြင်တွေ နဲ့ ဆုံးဖြတ်တာမျိုးကို  ရှေ့နာမည်၊ နောက်နာမည် တွေ မရှိတဲ့ မြန်မာပြည်မှာ အဲဒီလို ကြိုတင် ဆုံးဖြတ်ထားတတ်တဲ့ အကျင့် မျိုးနည်းပါတယ်။ နောက်ပြီး ခတ္တိယ (Kshatriyas) (မင်းမျိုး၊မှူးမတ်မျိုး) နဲ့ ပုဏ္ဏားမျိုး (Brahmins) တို့ဟာ ကုန်သည်မျိုး၊ လက်လုပ်လက်စားမျိုး၊ နဲ့ သူတောင်းစားမျိုး (သို့) သုဘရာဇာမျိုး တို့ နဲ့ လက်ထပ်လေ့ မရှိပါဘူး။ အဆိုပါ ဓလေ့ဟာ မြေရှင် ပဒေသရာဇ် ခေတ်မှာ ကျန်ရစ်ခဲ့ သင့်ပေမဲ့ လူတို့ရဲ့ ဓလေ့ ထုံးတမ်းတွေကို ခင်တွယ် စိတ်တွေ ကြောင့် တနည်းတဖုံ ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေကြပါတယ်။

အဲဒီလို ခွဲခြားမှု ဓလေ့တွေ ရှိတဲ့ မြေမှာ ဗုဒ္ဓ နဲ့ သူရဲ့ တရားတော်တွေ ပေါ်ထွက်လာတာ ဟာ ခေတ်စကား နဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် တော်လှန်ရေး ကြီးတစ်ခုပါ။ အယုတ်အလတ် အမြတ်မရွေး ရဟန်းပြုပေးခဲ့တာ၊ တရားဟောခဲ့တဲ့၊ မေတ္တာထားတာ၊ ယခင် ရှိခဲ့တဲ့ အယူဝါဒတွေ ကို အင်အားနဲ့ တိုက်ခိုက်ခြင်း မပြုခဲ့တာတွေကို ကြည့်ခြင်းအား ဖြင့် ဗုဒ္ဓ ရဲ့ အဆုံးအမတွေ ဟာ လူသားအားလုံး အတွက် ဖြစ်တယ် ဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို အစဉ်အလာ ကောင်းတွေ ရှိခဲ့တဲ့ ဗုဒ္ဓ အဆုံးအမ ကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး အခုခေတ်ကျ မှ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ကို စောင့်ရှောက်မယ့် ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်း ဖို့ ရဟန်းတော်များက ဦးဆောင်ပြီး ကြိုးပမ်းတယ် ဆိုတာ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ အမျိုး၊ဘာသာ၊ သာသနာ ကို စောင့်ရှောက်ဖို့ အတွက် မွတ်စလင် ဆိုင် က မဝယ်ဖို့ တိုက်တွန်းတာ လည်း မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ မေတ္တာသုတ်ရွတ်တဲ့ အခါ အရပ် ဆယ်မျက်နှာ၌ ရှိသော သတ္တဝါတွေ ဘေးကင်းဖို့၊ ဒေါသကင်းဖို့၊ ချမ်းသာဖို့၊ နှလုံးစိတ်ဝမ်းအေးချမ်းဖို့ ရွတ်တဲ့ လူများဟာ မူစလင် ကုလား မပါ လို့ ထည့် ရွတ်ခိုင်းသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

အမေရိကန် ဥပဒေ ပညာရှင် တစ်ယောက် ရဲ့ စကားကို ကိုးကားရရင် မြန်မာ နဲ့ အမေရိကန် ဥပဒေ ကွာခြားချက် က အမေရိကန် မှာ လူတစ်ယောက် အနေနဲ့ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ဥပဒေ က မတားမြစ်ထားသမျှ အကုန်လုပ်ခွင့် ရှိပြီး မြန်မာပြည်မှာတော့ ဘာဘဲလုပ်လုပ် ခွင့်ပြုချက်ရမှ လုပ်ရမယ့် ဥပဒေတွေ ကြီးပဲ ဆိုတာ ထောက်ပြသွားပါတယ်။ အခုလက်ရှိ ကြိုးပမ်းနေတဲ့ အမျိုးစောင့် ဥပဒေကလည်း ခွင့်ပြုချက်ရမှ လက်ထပ်ရမယ့် သဘောကို ကျင့်သုံးမယ့် ပုံစံမျိုးဖြစ်နေပါတယ်။ မိသားစု နာမည် ကို တောင် (နာမည်ကြီးများမှ လွဲ၍ − ဥပမာ အောင်ဆန်း၊ လက်ျာ၊ ဘမော် စသည်ဖြင့်) ထိန်းသိမ်းကြတဲ့ ဓလေ့၊ မျိုးရိုး ဇာတ်နိမ့်၊ ဇာတ်မြင့် ခွဲခြားမှု မရှိခဲ့တဲ့ မြန်မာ့ ထုံးတမ်း ဓလေ့ များကို ထိန်းသိမ်းရမယ့် အစား အများသူငှာ က ဥပဒေတွေ ထုတ်ပြီး တားမြစ်နေတဲ့ ဓလေ့ ထုံးတမ်းတွေကို ကျင့်သုံးဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာကတော့ တော်တော်ကြီး ကို လွဲနေတယ်လို့ ပဲပြောပါရစေ။ ရည်ရွယ်ချက်တော့ ကောင်းပါရဲ့ လုပ်နည်း လုပ်ဟန် လွဲနေတယ်လို့ ပဲ ပြောရပါစေ။ အမျိုး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ ကို ဘယ်လို နည်းမှန် လမ်းမှန် နဲ့ စောင့်ရှောက် ရမလဲ ဆိုတာက တော့ နောက်များမှ ပဲ သတ်သတ်ရေးပါရစေ။ ဒီနေ့ တော့ မလုပ်ရမယ့် နည်းလမ်းများကို သိပြီး ရှောင်ရှားနိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓကတော့ လူမိုက်ရှောင် မင်္ဂလာ လို့ ဟောသွားပါလေရဲ့။

Advertisements
This entry was posted in opinion (ကိုယ်ယုံကြည်ရာ) and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s