လူ့အခွင့်အရေး ဆိုတာ

click for PDF file here

​လူ့အခွင့်အရေး ဆိုတာ အများပိုင် ပစ္စည်းနဲ့ တူပါတယ်။ အခြားအများပိုင် ပစ္စည်းများဖြစ်တဲ့ သန့်ရှင်းသောလေ၊ တစ်နိုင်ငံလုံးအတွက် အခမဲ့ ထုတ်လွှင့်ပြသသော မြန်မာ့အသံ နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား၊ တစ်နိုင်ငံလုံး အတွက် အကာအကွယ်ပေးသော စစ်တပ် တို့ ဟာ သဘော သဘာဝ တူညီပါတယ်။ အများပိုင် ပစ္စည်းများရဲ့ သဘော သဘာဝဖြစ်တဲ့ မည်သူမဆို ရယူ သုံးစွဲပိုင်ခွင့်ရှိ ခြင်း၊ မိမိရယူ သုံးစွဲလိုက်သော ကြောင့် အခြား သူ အတွက် နစ်နာမှု မရှိခြင်း စတဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတွေနဲ့ ပြည့်စုံပါတယ်။ သန့်ရှင်းသော လေ ကို မည်သူ့ မဆို ကြိုက်သလောက် ရှု၊ ကြိုက်သလောက် သုံး ခြင်းဖြင့် အများသူငှာ ထိခိုက်ခြင်း မရှိသော်လည်း ၎င်း လေ ညစ်ညမ်း အောင် လုပ်နိုင်စွမ်း လူသားတိုင်းမှာ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ လေထုညစ်ညမ်းစေ သော နည်းပညာ အသုံးပြု စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများ၊ ကား မီးခိုးငွေ့ နဲ့ ခရီးဝေး သွားနေသော မှန်အလုံပိတ် ကားပေါ်တွင် အီးပေါက်ခြင်း။

ထိုနည်းတူ စစ်တပ် ဆိုတာ နိုင်ငံတော် အတွင်းရှိ တိုင်းသူ ပြည်သား အားလုံး အကျိုးစီးပွား ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်း ဖြစ်တည်ထားပြီး တစ်မိသားစု အကျိုးစီးပွား၊ တစ်ဦးတစ်ယောက် အကျိုးစီးပွားကို ကွက်ပြီး ကာကွယ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ အခွန်ထမ်းဆောင်ထားသော နိုင်ငံသား နှင့် အခွန်မဆောင်ထားသော နိုင်ငံသား အားလုံး၊ တရားဝင်သည် ဖြစ်စေ၊ မဝင်သည် ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတွင်း နေထိုင်သူ အားလုံးရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို တပြေးညီကာကွယ်တာဟာ အဖြစ်သင့်ဆုံး အခြေအနေ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့​သော်ငြားလည်း မြန်မာနိုင်ငံလို နိုင်ငံမျိုးမှာတော့ အများပိုင်ပစ္စည်း ဖြစ်သော စစ်တပ် နှင့် လူအခွင့်အရေးတို့ဟာ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု၊ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခု၏ ပိုင်ဆိုင်မှု အဖြစ် သို့ လျှောကျ ရောက်ရှိနေတာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်းဆိုတာ ရယူသုံးစွဲရာတွင် အကန့်အသတ် ရှိပြီး၊ အခြားသူများ ရယူသုံးစွဲ ဖို့ အတွက် ကန့်သတ်ထားနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းမျိုးဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ပစ္စည်းတွေကို အောက်ပါအချက် လေးချက် ကို အခြေခံပြီး လေးမျိုး ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။

၁။ ကန့်သတ်နိုင်။

၂။ မကန့်သတ်နိုင်။

၃။ ပြိုင်ဆိုင် သုံး။

၄။ ပြိုင်ဆိုင် သုံးစရာ မလို။

ပြိုင်ဆိုင် သုံး

ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ပစ္စည်း
(
အစားအသောက်၊ အဝတ်အထည်၊ ကိုယ်ပိုင် လျှပ်စစ် ပစ္စည်းကိရိယာများ)

ဘုံပိုင်ပစ္စည်း
(
ငါးကန်၊ သစ်တောထွက်ပစ္စည်းများ၊ စားကျက်မြေ)

ပြိုင်ဆိုင် သုံးစရာ မလို

အသင်းအဖွဲ့ပိုင်ပစ္စည်း
(
ရုပ်ရှင်ရုံများ၊ ဂေါက်ရိုက်အသင်းများ၊ အခပေး ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းများ)

အများပိုင် ပစ္စည်း

(လေ၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ စစ်တပ်၊ မြန်မာ့အသံ နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား)

ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ပစ္စည်း တွေဟာ ပြိုင်ဆိုင် သုံးရ ပြီး ကန့်သတ်နိုင် တဲ့ ပစ္စည်း တွေဖြစ်တယ်။ အစားအသောက်၊ အဝတ်အထည် စတဲ့ ပစ္စည်းတွေ ကို တော့ အထူးအထွေ ရှင်းပြစရာ မလိုဘူး ထင်ပါတယ်။ မင်းစားရရင် ငါငတ်တယ်။ မင်းဝတ်ထားရင် ငါဝတ်လို့ မရဘူး စတဲ့ သဘောတရားတွေ ကတော့ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ပစ္စည်း တွေရဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတွေပါ။

ဘုံပိုင် ပစ္စည်းတွေက ပြိုင်ဆိုင် သုံးရ ပြီး မကန့်သတ်နိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေ ဖြစ်တယ်။ ငါးကန်၊ စားကျက်မြေ၊ သစ်တော တွေ ကိုတော့ အစိုးရများ အနေနဲ့ ထုတ်ယူသုံးစွဲခွင့်ကို တန်ဖိုးသတ်မှတ်ပြီး ကန့်သတ်ကြပါတယ်။ ဒါကလည်း မင်းဖမ်းလိုက်တဲ့ ငါး ငါ မရ၊ မင်း ခုတ်လိုက်တဲ့ သစ်ပင် ငါ့ အတွက် အကျိုး မရှိ စတဲ့ ဖြစ်နိုင်တဲ့ သဘောတွေ ​ကြောင့် ကန့်သတ်ရခြင်း ဖြစ်တယ် ဆိုတာ နားလည်နိုင်ပါတယ်။

ထိုနည်း၎င်း အသင်း အဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်း(ခ) ကလပ်ပိုင် ပစ္စည်းတွေဟာ ပြိုင်ဆိုင် သုံးစရာ မလို ပဲ ကန့်သတ်ထားနိုင်တယ်။ ရုပ်ရှင်ရုံ၊ ဂေါက်ရိုက်အသင်း၊ အခပေး ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းတွေ ကို သက်ဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်သူများက တန်ဖိုးသတ်မှတ်ပြီး ထုတ်ယူသုံးစွဲ ခွင့်ပြုကြပါတယ်။ ဒါကလည်း အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်းတွေ ရဲ့ သဘောတရားပါပဲ။

နောက်ဆုံး အများပိုင် ပစ္စည်း တွေကတော့ ပြိုင်ဆိုင် သုံးစရာမလို၊ မကန့်သတ်နိုင် တဲ့ ပစ္စည်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လေ၊ စစ်တပ်၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ မြန်မာ့အသံ နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား စတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ပြိုင်ဆိုင် သုံးစရာ မလိုပဲ အုပ်စုတစ်စု၊ လူနည်းစု အတွက် ဖြစ်ဖြစ်၊ လူများစုအတွက် ဖြစ်ဖြစ် ကန့်သတ်ထားလို့ မရပါဘူး။ ဒါကတော့ အကောင်းဆုံး အခြေအနေ၊ အဖြစ်သင့်ဆုံး အခြေအနေကို ပြောပြတာပါ။ သဘောကတော့ မင်း ရေဒီယို နားထောင်ရင် ငါလည်း ရေဒီယို နားထာင်နိုင်တယ်။ အသုံးပြုတဲ့ ကြားခံ ပစ္စည်းတွေ ဖြစ်တဲ့ တီဗီ၊ ရေဒီယို စတာတွေကတော့ ပုဂ္ဂလိက ပိုင်ပစ္စည်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို ပေါင်းစပ်နေတဲ့ သဘောတွေ ကို အချို့ ပစ္စည်းတွေမှာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ မော်တော်ကားလမ်း။ ဘုံပိုင် ပစ္စည်းဖြစ်တဲ့ ကားလမ်း ဟာ ပြိုင်ဆိုင် သုံးရပြီး မကန့်သတ်နိုင်တဲ့ ပစ္စည်းဖြစ်တဲ့ အတွက် အကျိုးဆက်က ကားလမ်း ပိတ်ဆို့မှု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ၎င်းကားလမ်း ပိတ်ဆို့မှုကို ဖြေရှင်းနည်း တစ်ခုကတော့ ပြိုင်ဆိုင်သုံးစွဲမှုကို လမ်းကြေးကောက်ခြင်း ဖြင့် ကန့်သတ်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အများပိုင် ပစ္စည်း ဖြစ်တဲ့ စစ်တပ် နဲ့ လူအခွင့်အရေး ကို ကန့်သတ်ပြီး အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်း၊ လူတစ်စု ကောင်းကျိုး အတွက် အသုံးပြုတဲ့ အဖြစ်ကို မြန်မာနိုင်ငံမှာ မြင်ကြရမှာပါ။ ကျနော် တို့ အဓိက ဆွေးနွေးညှိနှိုင်း ကြရမှာက အဲဒီ အကြောင်းပါပဲ။ လူ့အခွင့်အရေးကို ဘယ်လို ကန့်သတ်သလဲ ဆိုတာ ရှင်းပြရရင် ရိုဟင်ဂျာတွေ ကို ခရီးသွားလာခွင့်၊ လက်ထပ်ခွင့်နဲ့ အခုနောက်ဆုံး ကလေး နှစ်ယောက်သာ မွေးခွင့်စတဲ့ ကန့်သတ်တဲ့ အမိန့်တွေ နဲ့ ကန့်သတ်ထားပါတယ်။ ဒီလို အမိန့်တွေ နဲ့ ကန့်သတ်တာကို လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်တယ်လို့ မြင်ကြရမှာပါ။ ဒီအမိန့်တွေ ဟာ ရခိုင်ပြည်နယ် မှာ ရှိတဲ့ လူအုပ်စုတစ်ခု ကိုသာ ကန့်သတ်နေတာပါ။ အဲဒီ အမိန့်တွေကို ထောက်ခံနေတဲ့ လူတွေကလည်း ကိုယ့်အလှည့်ကျရင် ဒီလို အမိန့်တွေ၊ ဒီလို အကြောင်းပြချက်တွေ ကို သုံးပြီး လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်ခံရမယ် ဆိုတာ မမြင်တာပဲလား၊ မစဉ်းစားနိုင်တာပဲလား၊ မသိတာလားတော့ မသိပါဘူး။ လူအခွင့်အရေး ကို ရိုဟင်ဂျာတွေ အတွက် သုံးစွဲတဲ့ အတွက် ရခိုင်တွေ အကျိုး မယုတ်လျော့သွားပါဘူး။ ဗမာတွေ လည်း ဘာမှ မနစ်နာပါဘူး။ စစ်တပ်ကိုလည်း မထိခိုက်ပါဘူး။ လူဦးရေ ပေါက်ဖွားမှု များနေရင် သားဆက်ခြားပညာပေးရေး လုပ်ရမှာပါ။ တရား ဆိုတာ မျှတမှု နဲ့ယှဉ်တွဲနေတာပါ။ မျှတမှု မရှိတဲ့ တရားဟာ ပဋိပက္ခသာ တိုးပွားစေပြီး ရေရှည် ကျင့်သုံးမရနိုင်ပါဘူး။ ရိုဟင်ဂျာ ကို ခလေး နှစ်ယောက် သတ်မှတ်ရင် တစ်နိုင်ငံလုံး တပြေးညီ ခလေးနှစ်ယောက် သတ်မှတ်မှ တရားမျှတ မှု ရှိမှာပါ။ ဒီ တရားမျှတမှု ကိစ္စကို နောက်မှ အကျယ်ရေးပါမယ်။ လူတစ်စု သို့ မိသားစု တစ်ခု ကို အကာအကွယ်ပေးနေတဲ့ အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်း အဖြစ် ပြောင်းလဲ ခံထားရတဲ့ လူ့ အခွင့်အရေး နဲ့ စစ်တပ် အတွက်ကတော့ ရိုဟင်ဂျာတွေ၊ မူစလင်တွေ ကို အကာအကွယ်ပေးနေတာ၊ လူ့အခွင့်အရေးတွေ ရှိဖို့ဆောင်ရွက်တာတွေ ကို အကျိုးစီးပွားယုတ်လျှော့အောင် ကြံစည်၊ လုပ်ဆောင်တယ် လို့ မြင်ကြမှာပါ။

ရိုဟင်ဂျာ နဲ့ မူစလင် များကိုပဲ ကာကွယ် ပြောဆိုနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အများပိုင် ပစ္စည်း ဖြစ်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ကို ကာကွယ် ပြောဆိုပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အတွက် ကြောင့် ရခိုင်တွေ အနေနဲ့ ကော၊ ဗမာ တွေ အနေနဲ့ ကော၊ မည်သည့် ဘာသာ၊ လူမျိုး၊ နိုင်ငံသား မဆို နစ်နာရန် အကြောင်းမရှိပါဘူး။ အများပိုင် ပစ္စည်း နဲ့ တူတဲ့ လေ သန့်ရှင်းရင် လူသားအားလုံး သုံးစွဲ ပျော်ရွှင် နိုင်မှာ ဖြစ်တဲ့ အတွက်ကြောင့် အများပိုင် ပစ္စည်း ဖြစ်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ကိစ္စကို ရှေ့တန်းတင် ပြောဆိုနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရခိုင်တွေ လူ့အခွင့်အရေး မရရင်လည်း ပြောပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မည်သည့် လူသားမဆို အများပိုင် ပစ္စည်း သုံးစွဲရယူခွင့် ကန့်သတ်ခံထားရရင် ကူညီ ကာကွယ် ပြောဆို ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ကို အများပိုင် ပစ္စည်း၊ အားလုံးရဲ့ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးမယ့်အဖွဲ့ အစည်း အဖြစ်ကနေ အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်း အဖြစ် ဘယ်လို ပြောင်းလဲ ခဲ့သလဲ ဆိုတာ ရှင်းပြပါမယ်။ စစ်တပ်ပိုင် စီးပွားရေးများဖြစ်တဲ့ မြန်မာ့ စီးပွားဦးပိုင်လုပ်ငန်းတွေ၊ မြန်မာ့ စီးပွားရေး ကော်ပိုရေးရှင်းတွေ ထူထောင်ပြီး နှစ် ၂၀ ကျော် အခွန်ကင်းလွှတ်ခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံတွင် အရာရှိကြီးများအား တာဝန်အရ မည်သည့် လုပ်ဆောင်မှုကို မဆို တရားစွဲ ခံရမည့် အရေးမှ ကင်းလွှတ်ခွင့် ၊ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းသော အရာရှိ စစ်သည်များ အားလွှတ်တော် ထဲတွင် အခန့်သား ဝင်ထိုင်ခွင့် စသည့် အထူးအခွင့်အရေးများ၊ ဦးစားပေးများ ပေးထားပါတယ်။ အဲဒီလို စစ်သားများ အထူးအခွင့်အရေးယူထားတာ ဟာ သာမန် နိုင်ငံသားများရဲ့ အခွင့်အရေး ကို ကန့်သတ်တာ ဖြစ်တဲ့ အတွက် စစ်တပ်ဟာ အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်း အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။ စစ်တပ် အနေနဲ့ တိုင်းပြည် ကို အသက်ပေးပြီး ကာကွယ် တဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တဲ့ အတွက် အထူးအခွင့်အရေး ရလိုတာက တော့ မဆန်းပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အခွင့်အရေး ကို နိုင်ငံသား အားလုံး နဲ့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ စစ်တပ်ကို အသုံးပြုပြီး အနိုင်ကျင့်ရယူထားတာ တော့ မမျှတပါဘူး။ အဲဒီ အကြောင်းကို အကျယ်ရေးပါဦးမယ်။ အဲဒီအတွက် ကြောင့် စစ်တပ်ကို အများပိုင် ပစ္စည်းအဖြစ် မြင်လိုသူ၊ တိုင်းပြည် အတွင်း နေထိုင်သူ အားလုံး ကို အကာအကွယ် ပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်း အဖြစ် မြင်လိုသူတွေကို အသင်းအဖွဲ့ပိုင် ပစ္စည်း အဖြစ်မြင်နေသူ၊ ငါတို့ ပိုင် ပစ္စည်း၊ ငါတို့ ကလပ် ပိုင်ပစ္စည်း၊ ငါတို့ အဖွဲ့ဝင်များတွေသာ အသုံးပြုခွင့်ရှိတယ်လို့ မြင်နေသူတွေက မနှစ်သက်တာ ဓမ္မာတာဖြစ်နေပါတယ်။

အထက်ပါ ရှင်းပြချက်များကို အခြေခံပြီး ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် အိမ်ရှေ့တွင် ဆန္ဒပြ သို့ ဆန္ဒထုတ်ဖော် ဖို့ ကြိုးစားသော သကောင့်သားများကို ပြောချင်တာကတော့ သန့်ရှင်းသော လေကဲ့သို့ လူ့အခွင့်အရေး နှင့် စစ်တပ် ကို ညစ်ညမ်း အောင် လူတိုင်းတွင် လုပ်နိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။ ကိုယ်ချင်းစာ တရား လက်ကိုင်ထားပြီး လူတိုင်း ဝိုင်းဝန်း စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းပါ မှ အများပိုင် ပစ္စည်းတွေ ရေရှည် တည်တံ့ ပြီး အားလုံး သုံးစွဲနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆော်ဒီတွင် လူ့အခွင့်အရေး ရမှ မြန်မာပြည်တွင် လူ့အခွင့်အရေး ရအောင် ဆောင်ရွက်ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ မြန်မာပြည်တွင် လူ့အခွင့်အရေး ရအောင်၊ သန့်ရှင်းသော လေ ကဲ့သို့ အများပိုင် ပစ္စည်းအဖြစ် လူသားတိုင်း ခံစားခွင့်၊ သုံးစွဲခွင့်ရှိအောင် အားလုံး ဆောင်ရွက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်တွင် လေကောင်းလေသန့် ရရင် အခြားတိုင်းပြည်များမှာပါ လေကောင်းလေသန့် ရရှိအောင် မည်သို့ မည်ပုံ လုပ်ဆောင် နိုင်ကြောင်း၊ လုပ်ဆောင် သင့်ကြောင်း နည်းပေးလမ်းပြ လုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်တွင် လူ့အခွင့်အရေး ရနေတယ်လို့ ပြောသွားတဲ့ ကိုစစ်ငြိမ်း အတွက် မြန်မာပြည်တွင် လူအခွင့်အရေး ရ မရ နှင့် အခြား လိုအပ်ချက်များကို နောင်တွင် အကျယ်ရှင်းရန်ရှိပါတယ်။

ကိုးကား
http://en.wikipedia.org/wiki/Common_good_(economics)

Advertisements
This entry was posted in opinion (ကိုယ်ယုံကြည်ရာ) and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s